قصّه كشته شدن عاصم، خبيب و ياران ايشان
بخارى از ابوهريره رضی الله عنه روايت نموده، كه گفت: رسول خدا ص سريهاى را جهت تجسّس فرستاد، و عاصم بن ثابت رضی الله عنه را - كه جد عاصم بن عمربن الخطاب است - بر ايشان امير نمود، اينان حركت نمودند تا اين كه در بين عسفان و مكه رسيدند، از آنها به قبيلهاى از هذيل كه بنى لحيان گفته مىشد، خبر داده شد، پس در حدود صد تيرانداز آنها مسلمانان را تعقيب نمودند، و با دنبال نمودن آثار (و نشانههاى) شان به منزلى آمدند كه در آن (سپاه اسلام) مستقر بود، و در آنجا هسته هاى خرما را يافتند، كه (افراد سريه) آن را از مدينه توشه گرفته بودند. و گفتند: اين خرماى مدينه است، و جاى پاى آنها را دنبال كردند، تا اين كه به ايشان رسيدند. هنگامى كه عاصم و يارانش از حركت باز ماندند به جاى بلندى پناه بردند، آنان آمده ايشان را محاصره نموده گفتند: در صورتى كه نزد ما پايين آييد، عهد و پيمان مىدهيم، كه يك تن از شما را هم به قتل نرسانيم. عاصم گفت: من در ذّمه و عهد كافر پايين نمىآيم. خداوندا! از ما رسولت را آگاه ساز، و با ايشان جنگيدند، تا اين كه عاصم را با هفت تن ديگر به ضرب تير به قتل رسانيدند. و خبيب و زيد و يك مرد ديگر ن باقى ماندند، و كفار به آنها عهد و پيمان دادند، هنگامى كه براى شان عهد و پيمان دادند، آنها نزدشان پايين آمدند، وقتى كه كفار به آنها دست يافتند، زههاى كمانهاى خود را باز نمودند ايشان را بدان بستند. آن گاه مرد سومى كه همراه آن دو بود گفت: اين اول غدر و خيانت است، و از همراهى ايشان ابا ورزيد، آن گاه او را كشاندند و تلاش كردند تا ايشان را همراهى كند، اما او اين كار را ننمود و به قتلش رسانيدند.
(بيتهاى عاصم در وقت و خبيب و زيد را بردند، و ايشان رادر مكه فروختند، خبيب را پسران حارث بن عامر بن نوفل خريدارى نمودند - خبيب حارث بن عامر را در روز بدر به قتل رسانيده بود - ، او نزدشان اسير باقى ماند، تا اين كه به كشتنش تصميم گرفتند، او تيغى را از يكى از دختران حارث جهت تراشيدن و اصلاح سنتهاى خود به عاريت طلب نمود، و آن زن به وى به عاريت داد. (آن زن) مىگويد: از طفلى كه داشتم غافل شدم. و طفل نزد خبيب رفت، خبيب او را بر رانش گذاشت، هنگامى كه من وى را ديدم، به شدّت ترسيدم و هراسان شدم، و او اين حالت مرا در حالى كه دستش تيغ بود درك نمود. گفت: آيا از اين مىترسى كه وى را بكشم؟ - ان شاءاللَّه تعالى - من درصدد انجام اين كار نيستم. آن زن مىگفت: هيچ اسيرى را هرگز بهتر از خبيب نديدم، او را ديدم از خوشه انگور مىخورد، و در آن روز درمكه ميوه نبود، و او خود در آهن بسته بود، و آن رزقى بود كه خداوند به وى داده بود. در حالى كه او را از حرم به خاطر كشتن خارج نمودند گفت: مرا بگذاريد تا دو ركعت نماز بگزارم، بعد از آن به طرف آنها برگشته گفت: اگر به اين گمان نمىبوديد كه من از مرگ ترسيدم، حتماً زياد نماز مىگزاردم، به اين صورت او نخستين كسى بود كه خواندن دو ركعت را در وقت كشته شدن از خود به عنوان يك روش و طريقه به جاى گذاشت، و بعد از آن گفت: خداوندا! كافران را چنان هلاك و بر باد ساز كه از جمله شان احدى هم باقى نماند، و سپس افزود:
و ما ان ابالى حين اقتل مسلماً
على اى شقّ كان للَّه مصرعى
وذلك فى ذات الاله و ان يشأ
يبارك علأوصال شلو ممزّع
ترجمه: «وقتى كه مسلمان كشته مىشوم، پروا و باكى ندارم، كه بر كدام پهلو در راه خدا به قتل مىرسم، اين مرگ و كشته شدن من در راه خدا و به خاطر رضاى خداست، اگر وى بخواهد به پيوندهاى جسمى،كه پاره كرده شده است بركت مىدهد». آن گاه عقبه بن حارث به سويش برخاست، و او را به قتل رسانيد.
قريش كسانى را به طرف عاصم فرستادند تا چيزى از جسد وى را با خود بياورند و شناسايى اش نمايند (و يقين پيدا كنند كه كشته شده است)، به خاطر اين كه عاصم يكى از بزرگان شان را در روز بدر به قتل رسانيده بود، ولى خداوند زنبورها را مثل ابرى بر وى فرستاد، و او را از فرستادگان قريش حمايت نمودند، و آنها قادر نشدند چيزى را از وى ببرند. اين را بيهقى (145/9) از ابوهريره رضی الله عنه به مانند آن روايت نموده است. و اين چنين اين را عبدالرزاق از ابوهريره رضی الله عنه، چنان كه در الاستيعاب (132/3) آمده، روايت نموده، و صاحب الاستيعاب مىگويد: بهترين اسنادهاى حديث وى در اين مورد همان است كه عبدالرزاق آن را ذكر نموده...
و (حديث) رامتذكر شده. و ابونعيم در الحليه (112/1) مانند اين را روايت نموده است.
ابن اسحاق از عاصم بن عمر بن قتاده روايت نموده، كه گفت: پس از احد گروهى از عضل و قاره نزد رسول خدا ص آمده گفتند: اى رسول خدا ص در ميان ما اسلام ظاهر شده است، همراه ما تنى چند از اصحاب خود را بفرست، كه دين را به ما بياموزاند، و قرآن را به ما تعليم دهند، و شرايع اسلام را به ما ياد دهند. بنابراين رسول خدا ص شش تن از اصحاب خود را فرستاد... و ايشان را متذكر شده. بعد آنها همراه قوم بيرون شدند تا اين كه به رجيع رسيدند، رجيع آبيس است از هذيل در ناحيه حجاز بالاى هدأه - آن گاه قوم در مقابل ايشان غدر نمودند، و هذيل را بر آنان فرياد كردند، مسلمانان كه غافل بودند و در اقامتگاه خود قرار داشتند، متوجه شدند كه مردان (هذيل) شمشيرها به دست، آنها را فراگرفتهاند، آن گاه شمشيرهاى خود را گرفتند تا با آنها بجنگند، ولى آنها گفتند: - به خدا سوگند - ما نمىخواهيم شما را بشكيم، ولى مىخواهيم توسط شما از اهل مكه چيزى به دست بياوريم، و براى شما عهد و پيمان خداست كه شما را نكشيم، مرثدوخالد ابن بكير و عاصم ابن ثابت ن گفتند: به خدا سوگند، ما ابداً از مشرك نه عهدى را قبول مىكنيم و نه هم پيمانى را.
بيتهاى عاصم در وقت كشته شدنش و محفوظ ماندن جسد وى از مشركين
و عاصم بن ثابت گفت:
ما علّتى و انا جلد نابل
والقوس فيها وتر عنابل
تزل عن صفحتها المعابل
الموت حق والحياه باطل
و كل ما حم الاله نازل
بالمرء والمرء اليه آيل
ان لم اقاتلكم فامّى هابل
و همچنين گفت :
ابوسليمان و ريش المقعد
و ضاله مثل الجحيم الموقد
اذا النواجى افترشت لم ارعد
و مجنأ من جلد ثور اجرد
و من بما على محمد
و همچنين گفت:
ابوسليمان و مثلي رامى
و كان قومى معشراً كراما
مىگويد:
بعد از آن جنگيد تا اين كه كشته شد، و هر دو شخص همراهش نيز كشته شدند. هنگامى كه عاصم به قتل رسيد، هذيلىها خواستند سرش را بگيرند و به سلافه بنت سعد بن (شهيد) بفروشند، و اوهنگامى كه پسرش در روز احد توسط عاصم كشته شد، نذر كرد كه اگر سر عاصم به دستش افتد در كاسه آن شراب خواهد نوشيد، ولى زنبورها وى را حمايت نمودند (و مانع اين كار شدند)، و هنگامى كه زنبورها در ميان ايشان و اوحايل واقع شدند، گفتند: بگذاريدش تا بيگاه شود، و (زنبورها) از نزد وى بروند، و بعد از آن او را بگيريم، آن گاه خداوند در دره آب را فرستاد و عاصم را برداشت و با خود برد. عاصم به خداوند عهده سپرده بود كه هرگز مشركى وى را به خاطر پليد بودنش لمس نكند، و او هم مشركى را لمس نمايد، و عمربن الخطاب رضی الله عنه - وقتى اين خبر به او رسيد كه: زنبورها از وى حمايت نمودهاند - مىگفت: خداوند بنده مؤمن را نگه ميدارد، عاصم نذر نموده بود كه مشركى وى را لمس نكند، و نه هم او ابداً در زندگى خود مشركى را لمس نمايد، پس خداوند او را پس از مرگش چنان كه او در زندگى اش از اين عمل اجتناب ورزيده بود، حمايت كرد. (و از اين كه به دست مشركين بيفتد بازداشتش)
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر